Towarzystwo Ziemi Głogowskiej

Jest ono najdłużej działającym stowarzyszeniem w Głogowie, bo już w grudniu 1945 Adam Królak, ówczesny wiceburmistrz, założył Koło Kulturalno-Oświatowe, z którego bezpośrednio wywodzi się Towarzystwo Ziemi Głogowskiej. Swą nazwę przyjęło w 1951 roku jednak już wkrótce doszło jednak do rozpadu TZG na kilka mniejszych struktur organizacyjnych, w których przeważnie działały te same osoby. Okres rozproszenia trwał do stycznia 1965 roku kiedy to urzeczywistnił się postulat połączenia mniej lub bardziej formalnych grup w w jedno stowarzyszenie pod nazwą Głogowskie Towarzystwo Kultury.

Okres 1965-1977 to czas prężnych działań na rzecz rozwoju Izby Muzealnej, powołanie społecznego komitetu budowy Pomnika Dzieci Głogowskich czy ogłoszenie konkursu na odbudowę Starego Miasta. W 1977 roku zaś powołano w miejsce GTK Towarzystwo Miłośników Głogowa, zachowując ciągłość działań pod przewodnictwem dotychczasowego prezesa GTK – Mieczysława Kaczkowskiego. Pod tą nazwą funkcjonowało ono do września 1995 roku, kiedy to sejmik podjął uchwałę o powrocie do obowiązującej w latach pięćdziesiątych nazwy – Towarzystwa Ziemi Głogowskiej.

Niewątpliwie, jednym ze znaczniejszych sukcesów TZG jest prowadzenie prężnej działalności wydawniczej książek, czasopism czy innych publikacji, która rozwinęła się znacznie po 1991 roku. Ogromną popularnością wśród mieszkańców cieszyły się wówczas cykliczne prelekcje dotyczące historii miasta. I tak ich drukowane streszczenia narodziły pomysł wydawania ich w zeszytowej serii pod tytułem „Encyklopedii Ziemi Głogowskiej”. Pierwsze numery Encyklopedii zawierały 10 haseł dziś liczba ta przekroczyła czterdzieści natomiast niemalże ćwierćwiecze później TZG uruchomiło internetowe wydanie z poprawionymi i uzupełnionymi hasłami. Poza Encyklopedią TZG koncentruje się także nad wydawnictwem Biblioteki Encyklopedii Ziemi Głogowskiej, zawierającej większe prace naukowe, popularnonaukowe i literackie.

Towarzystwo realizuje swe założenia statusowe poprzez aktywne działania na rzecz Głogowa i Ziemi Głogowskiej takie jak choćby doradztwo oraz konsultacje w sprawie nadania nazw ulic w naszym mieście na bazie merytorycznych opracowań czy choćby wydawanie opinii na temat budowy pomników w mieście. Ponad to prowadzona jest ścisła współpraca z głogowskimi bibliotekami w celu doposażenia ich zbiorów w publikacje związane z historią miasta i regionu oraz z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Głogowie gdzie organizuje się szereg wykładów, prelekcji i wystaw. Aby zobrazować ich ogromny wpływ na rozwój powojennego Głogowa należy pamiętać o bezpośrednim zaangażowaniu w projekty budowy pomnika Dzieci Głogowskich czy opracowanie i przeanalizowanie wraz z Wojewódzką Radą Konserwatorów Zabytków projektu zabudowy Starego Miasta.

Poza działalnością wydawniczą, drugim aspektem w który bardzo silnie wpisuje się etos TZG jest organizacja i patronat konferencji naukowych, zajęć edukacyjnych czy wystaw związanych ze specyfiką historyczno-kulturalną Głogowa i okolic. Podobnie jak w przypadku wydawnictw i tu datą od której zanotowano znacznie zwiększoną aktywność był rok 1991, kiedy to dr Janusz Chutkowski zainaugurował serię prelekcji dla mieszkańców. Ogromne zainteresowanie zaowocowało powstaniem w listopadzie 1994 roku Uniwersytetu Ziemi Głogowskiej, jednostki otwartej dla wszystkich oferującej program nauczania w skład którego wchodziły zagadnienia związane z historią Głogowa, literatura i sztuka oraz aspekty filozoficzno – światopoglądowe. Wykłady, przeważnie w odstępach dwutygodniowych, prowadzone były przez lokalnych wykładowców ale również przez pracowników naukowych zapraszanych z Wrocławia i Zielonej Góry. Niestety po dwóch latach działalności, z powodu kłopotów lokalowych, projekt został wstrzymany.

Aby z grubsza przytoczyć aktywność TZG na polu wykładowym posłużyć się można liczbą na przełomie lat: i tak w 1991 odbyły się dwa wykłady, w 1992 – siedem, w 1993 – również siedem, w 1994 – dziesięć, gdzie rok 1995 był świadkiem aż trzydziestu dwóch różnych wykładów i prelekcji. W 1996 roku było ich dziewiętnaście, w 1997 – dwa zaś działalność ta zmieniła swój charakter w nowym wieku, kiedy to zarząd postanowił obrać nową drogę promocji historii miasta i regiony przy wzmocnieniu serii wykładów organizacją konferencji naukowo popularnych, których odbyło się na przełomie lat 2001-2009 – aż dziesięć.

Oprócz powyższych działań na przestrzeni lat ich działalności, TZG wydawało również pamiątkowe koperty, plakietki, medale okolicznościowe – wszystko to związane z ważnymi rocznicami i ważnymi wydarzeniami z historii miasta i powiatu.

Za swą pracę oraz zaangażowanie w rozwijanie idei regionalizmu oraz szeroko pojęte pielęgnowanie tradycji kultury regionalnej i dziedzictwa historycznego, działacze TZG byli niejednokrotnie dostrzegani i nagradzani. Do najważniejszych zaliczyć można laur nagrody za najlepszą organizację pozarządową województwa dolnośląskiego Dolnośląski Klucz Sukcesu, medal im. Aleksandra Patkowskiego za zasługi dla regionalizmu, medal honorowy Miasta Głogowa, honorowy medal „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego”, medal poświęcony 750-leciu nadania praw miejskich Głogowa i wiele innych.

Popularyzowanie wiedzy o Głogowie oraz inicjatywy społeczne na rzecz miasta zostały nagrodzone również indywidualnie – za zasługi w rozwój Towarzystwa zostali nagrodzeni jego wieloletni członkowie – Jerzy Sadkowski i dr Janusz Chutkowski – oboje tytułami Honorowych Obywateli Miasta Głogowa. W czerwcu 2005 roku podczas corocznych obchodów „Dnia Animatora Kultury” trzech członków TZG zostało wyróżnionych resortowym odznaczeniem Ministerstwa Kultury jako „Zasłużony Działacz Kultury” – Antoni Bok, Paweł Lachowski i Rafael Rokaszewicz. Ponad to Towarzystwo może poszczycić się otrzymaniem z rąk Ministra Kutury i Dziedzictwa Narodowego dyplomu za „wybitne osiągnięcia edukacyjne wśród młodzieży i społeczeństwa”.

W roku 2011 Towarzystwo aktywnie uczestniczyło w pracach nad stworzeniem Głogowskiego Partnerstwa Organizacji Pozarządowych RONDO, którego jest zarówno współtwórcą jak i partycypantem.