Stylebook, czyli ABC piszącego

Drodzy Autorzy!

Każda szanująca się redakcja ma swoją własną Księgę Stylu (Style Book). Dzięki niej możesz dowiedzieć się wszystkiego, co jest Ci potrzebne, żeby zacząć pracę w naszym portalu. Jest też latarnią, gdy gubimy się na morzy słów. Miłej lektury!

Księgę Stylu (Style Book) to zbiór reguł i zasad tworzenia publikacji w portalu TutajGLOGOW.pl oraz specyficznych zasad, które obowiązują zespół redakcyjny oraz każdego autora lub nowego członka zespołu redakcyjnego na początku współpracy.

Stylebook ułatwia poznanie specyfiki naszego portalu, trzymanie się jasno określonych zasad wydawniczych, a także szybkie wdrożenie w projekt nowych osób. Ma na celu opracowanie zasad związanych z tworzeniem publikacji dla całego zespołu redakcyjnego i nowych jego członków, którzy dołączą na przestrzeni kolejnych miesięcy oraz być przewodnikiem po publikacji i zasadach w niej stosowanych dla wszystkich osób zaangażowanych w przygotowanie portalu TutajGLOGOW.pl.

Stylebook składa się z czterech głównych części:

• zasad graficznych stosowanych w portalu,
• reguł dotyczących pisania tekstów,
• kwestii wizerunkowych,
• a także współpracy z autorami oraz zespołem redakcyjnym.

Najważniejsze zasady

Pisz tak, by omawiane przez ciebie sprawy były zrozumiałe dla każdego, nawet laika. Coś, co dla ciebie jest oczywiste, dla kogoś innego nie musi takie być. Pamiętaj – twój odbiorca nie jest głupi, ale nie musi się znać na tym, na czym znasz się ty.

Wyjaśniaj pojęcia. Nie zawsze da się opowiedzieć o czymś w paru słowach, nie bój się więc poświęcić czasami całego akapitu na wyjaśnienie. Czytelnik przychodzi nie tylko czegoś się dowiedzieć, ale również czegoś się nauczyć.

Nie popisuj się znajomością „wielkich” słów. Istotą sprawy jest to, by w prostych słowach umieć opisać coś bardzo skomplikowanego.

Akapity nie powinny być zbyt długie, ponieważ zniechęcają do czytania. Nie powinny także składać się z jednego zdania, ponieważ wówczas, twój tekst będzie sprawiał wrażenie niespójnego.

Śródtytuły to przyjaciele. Używaj ich, gdy twój materiał jest bardzo długi, nadaje to dynamiki. Tekst lepiej się czyta, gdy jest podzielony na kilka części. Pamiętaj, po śródtytułach i tytułach nie stawiamy kropki.

Pisz po polsku. Istotną rzeczą jest, by pisać zgodnie z zasadami języka polskiego. Nie wysyłaj tekstów, w których roi się od błędów ortograficznych, czy brakuje „ogonków” w słowach. To brak szacunku nie tylko dla czytelnika, ale także dla osoby, która będzie musiała po tobie poprawiać rzeczy, które sam możesz sprawdzić w słowniku.

Pamiętaj także o tym, że język polski jest niezwykle bogaty i na jedną rzecz można znaleźć bardzo dużo określeń. Jeśli ich nie znasz, słownik wyrazów bliskoznacznych (słownik synonimów) ci w tym pomoże. Powtórzenia w tekstach to częsty problem.

Nie używaj zapożyczeń z innych języków, gdy istnieje ich polski odpowiednik. Jest to błąd, a popisywanie się znajomością języków obcych, nikomu dziś nie imponuje.

Czas i data

• Godziny piszemy tak: godz. 22, nie 22:00 (dwukropkiem oznacza się wynik meczu).
• Piszemy: dziś, wczoraj, jutro, a nie dzień dzisiejszy, dzień wczorajszy, dzień jutrzejszy.
• Datę zapisujemy jako 4 lipca, a nie 4 VII.
• Rok: dwa tysiące czwarty, a nie dwutysięczny czwarty
• Tysiąc dziewięćset piąty, a nie tysiąc dziewięćsetny piąty.
• Skrót od minuty to min bez kropki (z kropką min. to minister)

Liczby

• Nie zaczynamy zdań od liczby.
• W tekstach publicystycznych wszystkie liczby piszemy słownie, w materiałach informacyjnych dozwolone jest używanie zapisu cyfrowego.
• Liczby piszemy bez kropek, z wyjątkiem liczby porządkowej, np. 23. a nie 23-ego.
• Piszemy dwa kilo i dwa deka, a nie deko.
• Walutę polską piszemy np. 3 zł (zł bez kropki), a nie 3.00 PLN, walutę zagraniczną: dolary nie USD, funty nie GPB.
• Piszemy procent, nie %.

Skróty

• Z kropką: r., godz., tys., łac., ryc., ds., ww., os.
• Bez kropki: jr, mgr, mjr, płk, ppłk, mln
• Piszemy SA, a nie S.A., PS, a nie P.S.

Cudzysłów

• Cytat wpisujemy w cudzysłów.
• Tytuł gazety wstawiamy w cudzysłów.
• Tytuł książki, filmów piszemy kursywą.
• Gdy chcemy podkreślić inne znaczenie danego słowa, wpisujemy je w cudzysłów.
• Wypowiedzi rozmówców wyodrębniamy myślnikiem, nie wstawiamy w cudzysłów, np. – Byłem bardzo zdenerwowany – mówi Pan Zbyszek.

Co małą, a co wielką literą?

• Małą literą piszemy: radio, telewizja, prasa, internet, osiedle, aleja, plac (bez względu na to czy jest to nazwa ulicy), prezydent, premier, minister, przewodniczący, papież, dyrektor, kierownik.
• Wielką piszemy: Polak, Małopolanin, instytucje np. Ministerstwo Finansów, Urząd Miejski.

Wywiad

• Pytania odróżniamy od odpowiedzi za pomocą pogrubienia.
• W pytaniach używamy Pan, Pani pisząc z dużej litery, tak samo gdy pytamy Dyrektora, Księdza, Prezydenta.

Błędy powtórzeniowe, tautologie

• Razem połączone
• Cofnąć się do tyłu
• Fakt autentyczny
• Akwen wodny (albo akwen albo zbiornik wodny)
• W miesiącu maju (maj jest miesiącem)
• W tym okresie czasu
• Rok czasu, miesiąc czasu, tydzień czasu
• Chwila czasu jest WYJĄTKIEM można używać takiego sformułowania

Nadużycie przyimków

• Do miasta (nie na miasto)
• Na pole (nie do pola)
• Wysłać pod adresem (nie pod adres)
• Dzwonić pod numer (nie na numer)
• W tych dniach (nie w te dni)
• Mianować ambasadorem (nie na ambasadora)

Piszemy bez spacji przed i po myślniku

• Biało-czerwony
• XIX-wieczny
• Korwin-Mikke

Odmiana obcych nazwisk

• Gdy kończy się na spółgłoskę wymawianą – odmieniamy jak polski rzeczownik, nie używamy apostrofu np. Bosch – Boscha – Boschowi.
• Gdy kończy się na samogłoskę niewymawialną, stosujemy apostrof np. de Gaulle – de Gaulle’a – de Gaulle’owi.
• Gdy zakończone jest na –i, -e odmieniamy jak przymiotnik np. Helle – Hellego – Hellemu.
• Imiona odmieniamy razem z nazwiskami i nie tłumaczymy ich.